Ile magnezu jest w polskich glebach?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak wygląda zasobność polskich gleb w magnez
  • Jak Polska wypada na tle krajów UE pod względem zawartości magnezu w glebie
  • Dlaczego ważna jest dolistna aplikacja magnezu i jakie nawozy warto stosować

Na terenie naszego kraju występują gleby, które są naturalnie ubogie zarówno w magnez całkowity jak i jego formy przyswajalne. W takiej sytuacji zachodzi konieczność stosowania nawozów magnezowych tak, aby zapewnić roślinom odpowiedni poziom odżywienia tym makroskładnikiem. Jednym z podstawowych i ważniejszych źródeł tego składnika były zwłaszcza w przeszłości nawozy naturalne.

Ile magnezu (Mg) jest w polskich glebach?

Magnez ogólny w polskich glebach jak podaje literatura fachowa stanowi od 0,05 do 1,2%. Źródłem Mg jest wiele minerałów takich jak między innymi talk czy znany powszechniej tym którzy stosują nawozy wapniowe z magnezem – dolomit. W glebie znajdują się również formy magnezu w postaci organicznej, ale wartość ta nie przekracza 1% ogólnej jego zawartości.

Dlaczego polskie gleby są ubogie w magnez?

Wydarzeniem, które przyczyniło się do faktu iż ponad 90% obszaru naszego kraju to gleby lekkie lub bardzo lekkie było ostatnie zlodowacenie. Powstałe w ten sposób gleby zostały wytworzone z kwaśnych skał osadowych oraz okruchowych lekkich przyniesionych wprost ze Skandynawii.

W wyniku zachodzących procesów chemicznych, a także erozji wodnej następowało wymywanie kationów o charakterze zasadowym takich jak magnez i wapń. Jest to między innymi jeden z powodów iż na terenie Polski dominują gleby kwaśne i bardzo kwaśne. Najbardziej ubogimi w składnik pokarmowy jakim jest Mg są gleby piaszczyste, a wartość ta wzrasta w glebach ilastych, lessowych czy gliniastych (Ryc.1).

Mapa typów gleb w Polsce: gleby bielicowe, płowe, brunatne, czarnoziemy oraz gleby astrefowe
Ryc.1. Typy gleb w Polsce (źródło: http://zpe.gov.pl/a/soils-in-poland/DTlcnrxm3; dostępność: 1.07.2024)

Zasobność polskich gleb w magnez – jak zmieniała się w ostatnich latach?

Zawartość magnezu w odniesieniu do różnych typów gleb w Polsce jest zróżnicowana, jeszcze nie tak dawno temu (ok. 10-15 lat) średnio 42% gleb w naszym kraju wykazywała wysoką lub bardzo wysoką zawartość w Mg, świadczy to o tym iż blisko 60% z nich wymagało jego uzupełnienia. Obecnie w Polsce ponad 30% to gleby o niskiej lub bardzo niskiej zasobności w formy przyswajalne magnezu (Ryc. 2).

Mapa Polski z podziałem na województwa i udziałem gleb o bardzo niskiej i niskiej zasobności w magnez (dane GUS 2023)
Ryc. 2. Udział gleb o bardzo niskiej i niskiej zasobności w magnez (opracowanie własne na podstawie danych GUS 2023)

Zawartość magnezu w glebach Polski na tle krajów UE

Polska na tle krajów UE wyróżnia się najmniejszą zawartością tego składnika pokarmowego w profilu glebowym, należy zwrócić jednak uwagę iż warstwa orna jest zdecydowanie uboższa w Mg, w porównaniu do warstwy podornej, co bezpośrednio wynika z typów gleb, które występują na przeważającym obszarze naszego kraju (Ryc. 3).

Mapy Europy z ogólną zawartością magnezu (MgO) w warstwie ornej i podornej gleb europejskich
Ryc.3. Ogólna zawartość magnezu w glebach europejskich (źródło: http://weppi.gtk.fi/publ/foregsatlas/maps_table.php; dostępność: 1.07.2024)

Niedobory magnezu w roślinach – skąd się biorą straty Mg z gleby?

Zważając na powyższe informacje należy dostrzec, że ilość składnika jakim jest magnez naturalnie występującego w polskich glebach jest niewystarczająca do pokrycia potrzeb pokarmowych roślin uprawnych. W momencie uzupełnienia zasobności gleby stosując nawozy mineralne, pod wpływem opadów atmosferycznych może dojść do szybkich strat tego pierwiastka z profilu glebowego, co czynić go może niedostępnym dla korzeni roślin, a w konsekwencji prowadząc do niedoborów tego składnika pokarmowego w roślinie.

Dolistne nawożenie magnezem – CereaSTART i NitroTOP

Mając na uwadze iż Mg jest istotnym elementem w kontekście gospodarki azotem poza podstawowym nawożeniem mineralnym, ważnym elementem systemu nawożenia magnezem jest aplikacja dolistna produktami zawierającymi ten ważny składnik pokarmowy. Zalecamy stosowanie nawozów CereaSTART oraz NitroTOP w całym okresie wegetacyjnym. Stosując te produkty poza zawartym w ich składzie magnezem dostarczamy także roślinom szereg niezbędnych do ich prawidłowego funkcjonowania składników pokarmowych.

Powrót do bloga

Porozmawiaj z naszym agronomem

Wypełnij poniższy formularz i porozmawiaj z naszymi ekspertami o Twoim gospodarstwie. Pomożemy dobrać Ci odmiany dostosowane do Twoich potrzeb.

Skontaktuj się z nami

Odpowiemy najszybciej jak to możliwe!